blog.testowka.pl

Shu-Ha-Ri

opublikowany przez 07, Lut, 2011, w kategoriach Agile, Kanban, książki, Praca, Scrum, Zarządzanie

Tajemniczy tytuł Shu-Ha-Ri to zaczerpnięte z kultury japońskiej trzy poziomy doświadczenia, często używane w kontekście sztuk walki takich jak aikido. Piszę o tym, gdyż nauka sztuk walki ma zaskakująco wiele wspólnego z wdrażaniem metodologi w organizacji. Trzy poziomy doświadczenia, trzy poziomy wtajemniczenia wymuszają na uczniu stopniową, systematyczną naukę dzięki czemu eliminuje się większość błędów.

Shu – przyswojenie, zachowanie, pielęgnacja
Jest to pierwszy etap nauki, w której uczeń skupia się na opanowaniu podstawowych technik i zachowań. Termin ten oznacza także lojalność wobec jednego nauczyciela. Podczas tego etapu najważniejsze jest przyswajanie wszystkiego z największa dokładnością bez możliwości wprowadzania jakichkolwiek zmian. W tej fazie nieistotne są powody stosowania technik, najważniejsze jest opanowanie do perfekcji podstaw. (Przypomina mi się scena z „Karate Kid” w której dzieciak uczy się podstawowych ruchów myjąc samochody 😛 ). Nie wszyscy zdają sobie sprawę z tego jak ważne jest zbudowanie podstaw, by móc z powodzeniem dalej rozwijać swoje umiejętności. Na poziomie Shu okazuje się, że do osiągnięcia celu jakim jest efektywne wykorzystanie umiejętności wystarczająca jest jedna droga, stąd też wymóg lojalności do nauczyciela i posłuszeństwo. Ta stara zasada jasno pokazuje, że mieszanie różnych technik a w naszym przypadku metodologi wprowadza chaos i doprowadza do sytuacji, w której mamy dużo różnych umiejętności ale nie reprezentują one żadnej wartości praktycznej ani technicznej jako całość. Według tradycji to nauczyciel decyduje o tym kiedy uczeń może zakończyć ten etap i przejść na poziom Ha.

Ha – odłączenie, zerwanie z tradycją
Drugi etap nauki polega na uwolnieniu się do pewnego stopnia od klasycznych metod. W tej fazie ważne jest by odnaleźć i zrozumieć powody technik nauczonych na poprzednim etapie. Tutaj zaczyna się sztuka, odłączenie od codziennie powtarzanych czynności i stopniowe rozwijanie technik. Na tym etapie uczeń rozpoczyna własne eksperymenty, powinien być gotowy na to by samodzielnie analizować i myśleć nad powodami wykorzystywania niektórych technik po to by w przyszłości samodzielnie je rozwijać i dołączać nowe. Cała dostępna wiedza została zdobyta, teraz uczeń musi nabyć doświadczenia.

Ri – uwolnienie
Ostatni etap, w którym uczeń staje się mistrzem, uwalnia się od tradycji, przechodzi poza granice. Uczeń posiadający duże doświadczenie i wiedzę może je wykorzystywać w życiu codziennym. Na tym etapie uczeń już nie uczy się sztuki walki od innych tylko tworzy swój własny niepowtarzalny styl. Dopiero tutaj możliwe jest całkowite uwolnienie od standardów i podstaw. Tutaj uczeń/mistrz może pozwolić sobie na niekonwencjonalność, która dzięki zdobytej wcześniej wiedzy i doświadczeniu ma bardzo duże szanse na sukces.

Jak to wszystko ma się do wdrażania metodologii? Miałem nie do końca przyjemną okazję kilkukrotnego obserwowania prób wdrożenia metodologi/narzędzi (Scrum, Kanban) w różnych organizacjach, które zakończyło się porażką. Porażka ta według moich obserwacji wynikała między innymi z tego, że wdrażający zakładali, iż członkowie zespołu i oni sami są co najmniej na poziomie Ha, z tym że wielokrotnie brakowało im wiele do osiągnięcia Shu – nie znali, bądź nie potrafili stosować podstaw. Ponadto wdrożenia typu „weźmy planowanie ze Scrum, tablicę z Kanban ale nie stosujmy na niej limitów, do tego eliminujmy waste za pomocą narzędzi Lean i nazwijmy to wszystko Agile to może nam coś tego wyjdzie” ciężko jest nazwać wdrożeniem. Jak już pisałem w notce o automatycznym chaosie jeśli wdrażamy coś w organizacji to przede wszystkim musimy wiedzieć co wdrażamy i mieć jakiś, co najmniej ogólny plan wdrożenia. Pisałem też już kiedyś o teorii i jej zestawieniu z praktyką, moje doświadczenia jasno pokazują, że teorie sprawdzają się w przygniatającej większości przypadków jeśli tylko spełni się jeden zasadniczy warunek – postępuje się według jednej teorii od początku do końca.
Miałem okazję jakiś czas temu wspierać jeden mały zespół podczas wdrażania Scrum, postanowiłem zastosować zasadę Shu-Ha-Ri. Na początku pokazałem im wszystkie artefakty, pokazałem jak powinno wyglądać planowanie, jak rozbijać zadania, jak rozmawiać podczas spotkań typu stand-up oraz wyjaśniłem klientowi w jaki sposób opisywać wymagania. Po dwóch sprintach, podczas których na prawdę sumiennie starali się przestrzegać wszystkich zasad, praktycznie nie musiałem już tłumaczyć po co to wszystko było – sami dobrze wiedzieli co zyskali porównując sytuację obecną z poprzednimi projektami i z łatwością potrafili wskazać przyczyny stosowania takich a nie innych technik. Obecnie po trzech miesiącach zespół skutecznie wprowadza własne usprawnienia do stosowanej metodologi – starają się używać TDD, programują w parach, robią regularne przeglądy kodu. Wielce pomocne okazały się retrospekcje, które dosyć szybko definiowały problemy, a metoda systematycznego wprowadzania poprawek do procesu owocuje polepszeniem jakości pracy a także lepszą atmosferą i motywacją wynikającą każdorazowo z sukcesu jakim jest eliminacja błędów z procesu.

Po raz pierwszy o Shu-Ha-Ri przeczytałem w książce Alistera Cockburn’a „Agile Software Development – Gra Zespołowa”, którą polecam. Lektura zachęciła mnie do dalszego drążenia tematu, którego efektem jest ta notka


1 Comment for this entry

  • treść

    Na wykładach z Projektowania Systemów Informatycznych dowiedziałem się, że angielskie słowo methodology często jest błędnie tłómaczone na język polski.
    Błędne tłumadzenie metodologia.
    Poprawne tłumaczenie metodyka.

Skomentuj