blog.testowka.pl

Tajemniczy tytuł Shu-Ha-Ri to zaczerpnięte z kultury japońskiej trzy poziomy doświadczenia, często używane w kontekście sztuk walki takich jak aikido. Piszę o tym, gdyż nauka sztuk walki ma zaskakująco wiele wspólnego z wdrażaniem metodologi w organizacji. Trzy poziomy doświadczenia, trzy poziomy wtajemniczenia wymuszają na uczniu stopniową, systematyczną naukę dzięki czemu eliminuje się większość błędów.

Shu – przyswojenie, zachowanie, pielęgnacja
Jest to pierwszy etap nauki, w której uczeń skupia się na opanowaniu podstawowych technik i zachowań. Termin ten oznacza także lojalność wobec jednego nauczyciela. Podczas tego etapu najważniejsze jest przyswajanie wszystkiego z największa dokładnością bez możliwości wprowadzania jakichkolwiek zmian. W tej fazie nieistotne są powody stosowania technik, najważniejsze jest opanowanie do perfekcji podstaw. (Przypomina mi się scena z “Karate Kid” w której dzieciak uczy się podstawowych ruchów myjąc samochody ). Nie wszyscy zdają sobie sprawę z tego jak ważne jest zbudowanie podstaw, by móc z powodzeniem dalej rozwijać swoje umiejętności. Na poziomie Shu okazuje się, że do osiągnięcia celu jakim jest efektywne wykorzystanie umiejętności wystarczająca jest jedna droga, stąd też wymóg lojalności do nauczyciela i posłuszeństwo. Ta stara zasada jasno pokazuje, że mieszanie różnych technik a w naszym przypadku metodologi wprowadza chaos i doprowadza do sytuacji, w której mamy dużo różnych umiejętności ale nie reprezentują one żadnej wartości praktycznej ani technicznej jako całość. Według tradycji to nauczyciel decyduje o tym kiedy uczeń może zakończyć ten etap i przejść na poziom Ha.

Ha – odłączenie, zerwanie z tradycją
Drugi etap nauki polega na uwolnieniu się do pewnego stopnia od klasycznych metod. W tej fazie ważne jest by odnaleźć i zrozumieć powody technik nauczonych na poprzednim etapie. Tutaj zaczyna się sztuka, odłączenie od codziennie powtarzanych czynności i stopniowe rozwijanie technik. Na tym etapie uczeń rozpoczyna własne eksperymenty, powinien być gotowy na to by samodzielnie analizować i myśleć nad powodami wykorzystywania niektórych technik po to by w przyszłości samodzielnie je rozwijać i dołączać nowe. Cała dostępna wiedza została zdobyta, teraz uczeń musi nabyć doświadczenia.

Ri – uwolnienie
Ostatni etap, w którym uczeń staje się mistrzem, uwalnia się od tradycji, przechodzi poza granice. Uczeń posiadający duże doświadczenie i wiedzę może je wykorzystywać w życiu codziennym. Na tym etapie uczeń już nie uczy się sztuki walki od innych tylko tworzy swój własny niepowtarzalny styl. Dopiero tutaj możliwe jest całkowite uwolnienie od standardów i podstaw. Tutaj uczeń/mistrz może pozwolić sobie na niekonwencjonalność, która dzięki zdobytej wcześniej wiedzy i doświadczeniu ma bardzo duże szanse na sukces.

Jak to wszystko ma się do wdrażania metodologii? Miałem nie do końca przyjemną okazję kilkukrotnego obserwowania prób wdrożenia metodologi/narzędzi (Scrum, Kanban) w różnych organizacjach, które zakończyło się porażką. Porażka ta według moich obserwacji wynikała między innymi z tego, że wdrażający zakładali, iż członkowie zespołu i oni sami są co najmniej na poziomie Ha, z tym że wielokrotnie brakowało im wiele do osiągnięcia Shu – nie znali, bądź nie potrafili stosować podstaw. Ponadto wdrożenia typu “weźmy planowanie ze Scrum, tablicę z Kanban ale nie stosujmy na niej limitów, do tego eliminujmy waste za pomocą narzędzi Lean i nazwijmy to wszystko Agile to może nam coś tego wyjdzie” ciężko jest nazwać wdrożeniem. Jak już pisałem w notce o automatycznym chaosie jeśli wdrażamy coś w organizacji to przede wszystkim musimy wiedzieć co wdrażamy i mieć jakiś, co najmniej ogólny plan wdrożenia. Pisałem też już kiedyś o teorii i jej zestawieniu z praktyką, moje doświadczenia jasno pokazują, że teorie sprawdzają się w przygniatającej większości przypadków jeśli tylko spełni się jeden zasadniczy warunek – postępuje się według jednej teorii od początku do końca.
Miałem okazję jakiś czas temu wspierać jeden mały zespół podczas wdrażania Scrum, postanowiłem zastosować zasadę Shu-Ha-Ri. Na początku pokazałem im wszystkie artefakty, pokazałem jak powinno wyglądać planowanie, jak rozbijać zadania, jak rozmawiać podczas spotkań typu stand-up oraz wyjaśniłem klientowi w jaki sposób opisywać wymagania. Po dwóch sprintach, podczas których na prawdę sumiennie starali się przestrzegać wszystkich zasad, praktycznie nie musiałem już tłumaczyć po co to wszystko było – sami dobrze wiedzieli co zyskali porównując sytuację obecną z poprzednimi projektami i z łatwością potrafili wskazać przyczyny stosowania takich a nie innych technik. Obecnie po trzech miesiącach zespół skutecznie wprowadza własne usprawnienia do stosowanej metodologi – starają się używać TDD, programują w parach, robią regularne przeglądy kodu. Wielce pomocne okazały się retrospekcje, które dosyć szybko definiowały problemy, a metoda systematycznego wprowadzania poprawek do procesu owocuje polepszeniem jakości pracy a także lepszą atmosferą i motywacją wynikającą każdorazowo z sukcesu jakim jest eliminacja błędów z procesu.

Po raz pierwszy o Shu-Ha-Ri przeczytałem w książce Alistera Cockburn’a “Agile Software Development – Gra Zespołowa”, którą polecam. Lektura zachęciła mnie do dalszego drążenia tematu, którego efektem jest ta notka

Ostatnio wpadła w moje ręce książka autorstwa Radka Smilgina i Anny Piaskowy “Dane testowe – teoria i praktyka”. W zasadzie to dostałem ją od Radka w prezencie , także po to by napisać kilka słów o tym co myślę na jej temat.
Z tego co wiem jest to pierwsza publikacja na temat danych testowych na polskim rynku i to już samo w sobie daje jej dużego plusa. Moje pierwsze odczucia po przeczytaniu książki były raczej mieszane. Po pierwsze jest dosyć cienka – przeczytałem ją w jeden wieczór. Całość składa się z dwóch części – pierwsza to ogólna teoria na temat danych testowych i ich wykorzystania oraz przykłady typowych danych testowych wraz z normami prawnymi i obowiązującymi standardami, druga część to w zasadzie instrukcja obsługi generatora danych testowych – bardzo praktyczna aplikacja, ale o tym może innym razem.
Po przeczytaniu wszystkiego pozostał pewien niedosyt – czegoś mi tutaj brakowało, ale może takie właśnie było założenie autora – żeby nie lać wody a skupić się na suchej analizie, która sama w sobie jest dosyć treściwa, (a w wykonaniu Radka na bardzo wysokim poziomie), książka na pewno zachęca do samodzielnego poszukiwania dalszych informacji. Czytając zastanawiałem się komu sam bym polecił przeczytanie tej pozycji – doszedłem do wniosku, że książka jest skierowana, głównie do osób początkujących w testowaniu czy programowaniu, stanowi także świetne uzupełnienie materiałów uniwersyteckich dla studentów informatyki. Mi osobiście treść książki przypomniała o kilku ważnych aspektach dobierania danych testowych w zależności od rodzajów testów, oraz o zasadach definiowania przypadków testowych. Jeśli mowa o przykładach i teorii zawartych w książce to niestety (albo może właśnie to jest jej największy atut) książka jest mocno zlokalizowana na rynek polski, dane są specyficzne dla naszego kraju. Z drugiej strony czytając przykłady i omówienie zasad tworzenia np. imion w języku polskim znalazłem bardzo wiele interesujących ciekawostek, o których wcześniej nie miałem pojęcia.
Nie będę tutaj streszczał treści, wszystkich zainteresowanych odsyłam do księgarni (książkę wydał Helion, więc można ją nabyć przez internet ).
Ogólna ocena: “dobry”.
Warto przeczytać chociażby po to by podsumować swoją dotychczasową wiedzę, a początkującym na pewno książka ta pomoże w trafny sposób dobierać dane testowe, oraz poszerzy horyzonty wskazując miejsca skąd można dane do testów uzyskać.
Ponadto jak wspomniałem na początku wielki plus za to, że wreszcie pojawiła się jakaś pozycja tematyczna na naszym krajowym rynku autorstwa naszych rodzimych specjalistów. Mam nadzieję, że to nie koniec twórczości Radka i że jeszcze nie raz będziemy mieli okazję przeczytać wiele interesujących publikacji na temat testowania i nie tylko autorstwa naszych kolegów i koleżanek po fachu.